|
ԵՐԿՐԻ ՀՐՈՎԱՐՏԱԿ
ՆԵՐԱԾԱԿԱՆ
Մենք գտնվում ենք Երկրի պատմության ճգնաժամային
փուլում, երբ մարդկությունը պետք է ընտրի իր ապագան: Քանի որ
աշխարհը դառնում է ավելի ու ավելի փոխշաղկապված և փխրուն, ապագան
ուրվագծվում է միաժամանակ և’ մեծ վտանգով, և’ մեծ հեռանկարներով
լի: Առաջընթացի համար մենք պետք է գիտակցենք, որ մշակույթների
ու ապրելակերպի հոյակապ բազմազանության հետ մեկտեղ մենք միասնական
Երկրի ընդհանուր ճակատագիր ունեցող միասնական մարդկային ընտանիք
և համակեցություն ենք: Մենք պետք է միավորվենք, որպեսզի ստեղծենք
բնության ու մարդու համընդհանուր իրավունքների նկատմամբ հարգանքի,
տնտեսական արդարության և խաղաղության մշակույթի վրա հիմնված
կայուն գլոբալ համակեցություն: Այս ձգտման մեջ հատկապես կարևոր
է այն, որ մենք, երկրաբնակներս, հայտարարում ենք մեկս մյուսի,
ամենայն շնչավորի մեծ համակեցության և ապագա սերունդների հանդեպ
մեր պատասխանատվությունը:
ԵՐԿԻՐԸ, ՄԵՐ ՏՈՒՆԸ
Մարդկությունը անընդհատ զարգացող ընդարձակ Տիեզերքի
մասն է: Երկիրը, մեր տունը, ապրում և իր վրա կրում է կյանքի
բացառիկ ընդհանրություն: Բնության ուժերը ապրելը դարձնում են
վտանգավոր ու անապահով, սակայն Երկիրը ստեղծում է կյանքի հարատև
զարգացման համար անհրաժեշտ բնական պայմաններ: Ամենայն շնչավորի
համակեցության կայունությունն ու մարդկության բարեկեցությունը
կախված են առողջ կենսոլորտի պահպանումից` իր ողջ էկոհամակարգերով‚
բույսերի ու կենդանիների հարուստ բազմազանությամբ‚ բերրի բնահողով‚
մաքուր ջրով ու օդով: Գլոբալ շրջակա միջավայրը իր սահմանափակ
պաշարներով բոլոր մարդկանց ընդհանուր հոգածության առարկան է:
Երկրի կենսունակության‚ բազմազանության և գեղեցկության պահպանումը
սրբազան պարտք է:
ԳԼՈԲԱԼ ԻՐԱՎԻՃԱԿԸ
Արտադրության և սպառման գերիշխող մոդելները
առաջ են բերում շրջակա միջավայրի ամայացում‚ պաշարների սպառում
ու տեսակների մասսայական բնաջնջում: Համակեցությունները քայքայվում
են: Զարգացման հետևանքով առաջացող եկամուտը բաշխվում է անարդարացի
և խզումը հարուստների ու աղքատների միջև աճում է: Լայնորեն տարածված
են ու մեծ տառապանք են պատճառում անարդարությունը‚ աղքատությունը
և զինված ընդհարումները: Բնակչության աննախադեպ աճը առաջ է բերել
սոցիալական ու տնտեսական համակարգերի գերբեռնվածություն: Գլոբալ
անվտանգության հիմունքները վտանգված են: Այդ միտումները վտանգավոր
են‚ բայց անխուսափելի չեն:
ԱՊԱԳԱՅԻ ՄԱՐՏԱՀՐԱՎԵՐՆԵՐԸ
Մենք կանգնած ենք երկընտրանքի առջև` Երկրի ու
միմյանց մասին հոգալու նպատակով, ձևավորել գլոբալ համագործակցություն
կամ ենթարկվել ինքնակործանման և կյանքի բազմազանության ոչնչացման
վտանգի: Մեր արժեքների համակարգում‚ սահմանակարգերում ու ապրելակերպում
անհրաժեշտ են արմատական փոփոխություններ: Մենք պետք է գիտակցենք‚
որ հիմնական կարիք ները բավարարելու հետ մեկտեղ մարդկության
զարգացումը առաջին հերթին ենթադրում է գոյատևել ավելի երկար‚
այլ ոչ թե ունենալ ավելի շատ: Բոլոր մարդկանց կարիքները հոգալու
և շրջակա միջավայրի վրա մեր ներգործությունը նվազեցնելու համար
մենք ունենք բավարար չափով գիտելիքներ ու տեխնոլոգիաներ: ժողովրդավարական
ու մարդասեր աշխարհ կառուցելու համար գլոբալ քաղաքացիական հասարակությունը
պետք է ստեղծի նոր հնարավորություններ: Մեր էկոլոգիական‚ տնտեսական‚
քաղաքական‚ սոցիալական ու հոգևոր հիմնախնդիրները փոխադարձ շաղկապված
են և միասին մենք կկարողանանք մշակել ամբողջական լուծումներ:
ՒՆԴՀԱՆՈՒՐ ՊԱՏԱՍԽԱՆԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆ
Վերոհիշյալ ձգտումները իրագործելու համար մենք
պետք է համընդհանուր պատասխանատվության զգացումով ապրելու որոշում
կայացնենք‚ մեզ համարելով ինչպես համաշխարհային համակեցության‚
այնպես էլ տեղական համայնքների մասնիկը: Մենք քաղաքացիներն ենք
միաժամանակ տարբեր ազգերի և միասնական աշխարհի‚ որտեղ տեղայինը
և գլոբալը փոխադարձ շաղկապված են: Յուրաքանչյուրը պատասխանատվություն
է կրում մարդկային ցեղի և ավելի ընդարձակ կենսունակ աշխարհի
ներկա ու ապագա բարօրության համար: Ամենայն շնչավորի հետ մարդկային
համերաշխության ու ազգակցության ոգին կամրապնդվի‚ եթե մենք ապրենք
գոյության հրաշքի նըկատմամբ խանդաղատանքի‚ մեզ պարգևած կյանքի
համար շնորհակալության զգացումով և բնության մեջ մարդու զբաղեցրած
տեղին համապատասխան համեստությամբ:
Մեզ ծայր աստիճան անհրաժեշտ է հիմնական արժեքների
վերաբարյալ ձևավորվող համաշխարհային համակեցության համար բարոյական
հիմք ապահովող տեսակետ ունենալ: Այդ պատճառով‚ հույսով միաբանված‚
մենք սահմանում ենք կայուն ապրելակերպի փոխշաղկապված հետևյալ սկզբունքները`
իբրև ընդհանուր ստանդարտներ‚ որոնցով պետք է ղեկավարվի և գնահատվի
բոլոր անհատների‚ կազմակերպությունների‚ գործարար շրջանակների‚
կառավարությունների և տրանսազգային սահմանակարգերի գործելակերպը:
ՍԿԶԲՈՒՆՔՆԵՐԸ
I. ՀԱՐԳԵԼ և ՀՈԳԱԼ ԱՄԵՆԱՅՆ
ՇՆՉԱՎՈՐԻ ՀԱՄԱԿԵՑՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ
1. Հարգել Երկիրը և կյանքը իր ողջ բազմազանությամբ:
ա. Ընդունել‚ որ ամենայն գոյաձևը փոխշաղկապված
է և կյանքի յուրաքանչյուր դրսևորում արժեքավոր է` անկախ մարդու
համար նրա կարևորությունից:
բ. Հաստատել հավատ յուրաքանչյուր անհատի անժխտելի
արժանապատվության և մարդկության մտավոր‚ գեղարվեստական‚ բարոյական
ու հոգևոր ներուժի նկատմամբ:
2. Ըմբռնումով‚ կարեքցանքով և սիրով
հոգալ ամենայն շնչավորի համակեցության մասին:
ա. Ընդունել‚ որ բնական պաշարներին տիրելու‚
կառավարելու և օգտագործելու իրավունքի հետ միասին առաջանում
է շրջակա միջավայրին հասցվելիք վնասը կանխարգելելու և մարդկանց
իրավունքները պաշտպանելու պարտավորություն:
բ. Սահմանել‚ որ ազատության‚ ուժի և գիտելիքների
աճին զուգընթաց պետք է աճի համընդհանուր բարեկեցությանը աջակցելու
պատասխանատվությունը:
3. Կառուցել արդարացի‚ սոցիալապես միասնացված‚
կայուն և խաղաղ ժողովրդավարական հասարակություններ:
ա. Ապահովել համայնքների կողմից բոլոր մակարդակներում
մարդու իրավունքների ու հիմնական ազատությունների երաշխավորումը
և յուրաքանչյուրին իր ներուժը լիովին իրացնելու հնարավորության
ընձեռնումը:
բ. Էկոլոգիական պատասխանատվությունը պահպանելով
հանդերձ‚ օժանդակել բոլորին գոյատևելու հուսալի և նշանակալի
միջոցների հասնելու հնարավորություն ընձեռնող սոցիալական ու
տնտեսական արդարությանը:
4. Ներկա և ապագա սերունդների համար
պահպանել Երկրի առատաբերությունն ու գեղեցկությունը:
ա. Ընդունել‚ որ յուրաքանչյուր սերնդի գործողությունների
ազատությունը որոշվում է ապագա սերունդների պահանջմունքներով:
բ. Ապագա սերունդներին փոխանցել Երկրի մարդկային
ու էկոլոգիական համակեցությունների ծաղկումը երկարաժամկետ
հեռանկարով ապահովող արժեքներ‚ ավանդույթներ և սահմանակարգեր:
Այս չորս հիմնական պարտավորությունների
իրականացման համար անհրաժեշտ է.
II. ԷԿՈԼՈԳԻԱԿԱՆ ԱՄԲՈՂՋԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
5. Պահպանել և վերականգնել Երկրի էկոլոգիական
համակարգերի ամբողջականությունը‚ հատուկ ուշադրություն դարձնելով
կյանքի կայունությունը ապահովող կենսաբանական բազմազանությանն
ու բնական գործընթացներին:
ա. Բոլոր մակարդակներում յուրացնել կայուն
զարգացման պլաններն ու նորմերը‚ որոնց համաձայն շրջակա միջավայրի
պահպանումը և վերականգնումը ամբողջականացվում է զարգացման
բոլոր նախաձեռնությունների հետ:
բ. Երկրի կենսապահովման համակարգերի պաշտպանության‚
կենսաբազմազանությանը օժանդակելու և բնության ժառանգության
պահպանման համար ստեղծել ու պաշտպանել կենսունակ բնական և
կենսոլորտային արգելանոցներ‚ ներառյալ անարատ հողերը և ջրային
տարածքները:
գ. Աջակցել վտանգի ենթարկված տեսակների և
էկոհամակարգերի վերականգնմանը:
դ. Հսկել և ոչնչացնել բնական տեսակների ու
շրջակա միջավայրի համար վնասակար օտարածին կամ գենետիկորեն
ձևափոխված օրգանիզմները‚ ինչպես նաև կանխել նման վտանգավոր
օրգանիզմների ներմուծումը :
ե. Ղեկավարել վերականգնվող պաշարների` ջրի‚
բնահողի‚ անտառային մթերքի‚ ծովային կենդանիների օգտագործումը
այնպես‚ որ չգերազանցվեն նրանց վերականգնման արագությունները
և ապահովված լինի էկոհամակարգերի պաշտպանությունը:
զ. Ղեկավարել չվերականգնվող պաշարների` օգտակար
հանածոների և հեղուկ վառելանյութի հանույթն ու օգտագործումը
առանց շրջակա միջավայրին լուրջ վնաս պատճառելու և նվազագույնի
հասցնելով նրանց սպառումը
6. Իբրև էկոլոգիական պաշտպանության
լավագույն միջոց գործածել շրջակա միջավայրին սպառնացող վնասի
կանխարգելում և սահմանափակ գիտելիքների կամ անբավարար տեղեկությունների
դեպքում լինել շրջահայաց:
ա. Միջոցներ ձեռնարկել շրջակա միջավայրին
սպառնացող լուրջ կամ անդառնալի վնասը կանխելու համար մինչև
անգամ այն դեպքերում‚ երբ գիտելիքները թերի ու անավարտ են:
բ. Որևէ գործունեություն առաջարկողին պարտավորեցնել
ներկայացնելու ապացույցներ լուրջ վնասի բացակայության վերաբերյալ
և նախաձեռնող կողմին համարել պատասխանատու շրջակա միջավայրին
վնաս հասցնելու դեպքում:
գ. Ապահովել‚ որ որոշումներ կայացնելիս հաշվի
առնվեն մարդկային գործունեության կուտակվող‚ երկարաժամկետ‚
միջնորդավորված‚ հեռավոր և գլոբալ հետևանքները:
դ. Կանխել շրջակա միջավայրի յուրաքանչյուր
հատվածի աղտոտումը և թույլ չտալ ռադիոակտիվ‚ թունավոր կամ
այլ վնասակար նյութերի կուտակումը:
ե. Խուսափել շրջակա միջավայրին վնաս հասցնող
ռազմական գործողություններից:
7. Յուրացնել արտադրության‚ սպառման
և վերարտադրության այնպիսի կառուցվածքներ‚ որոնք երաշխավորում
են Երկրի վերականգնողական հնարավորությունների պահպանություն
մարդու իրավունքների պաշտպանություն և հասարակության բարեկեցություն:
ա. Նվազագույնի հասցնել‚ վերամշակել և վերաօգտագործել
արտադրության ու սպառման համակարգերում օգտագործված նյութերը‚
ապահովելով էկոհամակարգերի կողմից թափոնների յուրացման հնարավորություն:
բ. Խնայողաբար և արդյունավետ օգտագործել էլեկտրաէներգիան‚
ավելի ու ավելի ընդլայնելով էներգիայի այնպիսի վերականգնվող
աղբյուրների օգտագործումը‚ ինչպիսիք են արևը և քամին:
գ. Օժանդակել էկոլոգիապես ընդունելի տեխնոլոգիաների
զարգացմանը‚ ներդրմանը և արդարացի փոխանցմանը:
դ. Ապրանքների ու ծառայությունների էկոլոգիական
և սոցիալական ամբողջական արժեքը արտահայտել վաճառքի գների
մեջ և սպառողի համար հնարավորություն ստեղծել արտադրանքը համեմատելու
սոցիալական ու էկոլոգիական բարձրագույն ստանդարտների հետ:
ե. Երաշխավորել վերարտադրողական առողջություն
և կարգավորվող վերարտադրություն ապահովող առողջապահության
ծառայություններից օգտվելու համընդհանուր հնարավորություն:
զ. Յուրացնել սահմանափակումներ ունեցող աշխարհում
կյանքի որակին և նյութական բարեկեցությանը առանձնահատուկ նշանակություն
տվող ապրելակերպ:
8. Զարգացնել էկոլոգիական կայունության
ուսումնասիրությունը և օժանդակել ձեռք բերված գիտելիքների անվերապահ
փոխանակմանն ու լայն կիրառմանը:
ա. Կայունության ոլորտում աջակցել միջազգային
գիտական և տեխնիկական համագործակցությանը‚ հատուկ նշանակություն
տալով զարգացող երկրների կարիքներին:
բ. Ընդունել և պահպանել բոլոր մշակույթների
մեջ շրջակա միջավայրի պաշտպանության ու մարդկության բարեկեցության
համար օգտակար ավանդական գիտելիքները և հոգևոր իմաստությունը:
գ. Մարդու առողջության և շրջակա միջավայրի
պաշտպանության համար կենսական կարևորություն ունեցող‚ այդ
թվում և ժառանգականության հարցերին վերաբերվող տեղեկությունը
դարձնել համընդհանուր սեփականություն:
III. ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ և ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ
ԱՐԴԱՐՈՒԹՅՈՒՆ
9. Արմատախիլ անել աղքատությունը‚ համարելով
այն բարոյական‚ սոցիալական և էկոլոգիական հրամայական պահանջ:
ա. Երաշխավորել խմելու ջուր‚ մաքուր օդ‚ անվտանգ
սնունդ‚ չաղտոտված բնահող‚ բնակարան և անվտանգ սանիտարական
պայմաններ ունենալու մարդու իրավունքները‚ առանձնացնելով անհրաժեշտ
ազգային և միջազգային միջոցներ:
բ. Երաշխավորել բոլոր մարդկանց կրթահամակարգից
ու պաշարներից օգտվելու հնարավորություն‚ որը անհրաժեշտ է
գոյատևման կայուն միջոցներ ապահովելու համար‚ իսկ նրանց համար‚
ովքեր ի վիճակի չեն ինքնաապահովման‚ նախատեսել սոցիալական
պաշտպանություն և անվտանգության համակարգեր:
գ. Ընդունել թշվառներին‚ պաշտպանել խոցելիներին‚
օգնել տառապյալներին‚ նրանց համար ստեղծել իրենց ունակությունները
զարգացնելու և ձգտումներին հետևելու հնարավորություններ:
10. Երաշխավորել տնտեսական գործունեության
և սահմանակարգերի կողմից աջակցություն մարդկային զարգացմանը
բոլոր մակարդակներում արդարացի ու կայուն կերպով:
ա. Օժանդակել բարիքների ներազգային և միջազգային
արդարացի բաշխմանը:
բ. Զորեղացնել զարգացող ժողովուրդների մտավոր‚
ֆինանսական‚ տեխնիկական ու սոցիալական պաշարները և ազատել
նրանց միջազգային ծանր պարտքերից:
գ. Երաշխավորել առևտրի օժանդակությունը պաշարների
կայուն օգտագործմանը‚ շրջակա միջավայրի պաշտպանությանը և առաջավոր
աշխատանքային ստանդարտներին:
դ. Տրանսազգային կորպորացիաներից և միջազգային
ֆինանսական կազմակերպություններից պահանջել գործունեության
ՙթափանցիկություն՚ ի շահ հասարակության‚ համարելով նրանց պատասխանատու
իրենց կողմից կատարվող գործողությունների հետևանքների համար:
11. Իբրև կայուն զարգացման նախադրյալ
սահմանել սեռերի իրավահավասարություն և փոխհարաբերությունների
արդարություն ու ապահովել կրթահամակարգից‚ առողջապահությունից
և տնտեսական միջոցներից օգտվելու համընդհանուր հնարավորություն:
ա. Ապահովել կանանց ու աղջիկների իրավունքները
և վերջ տալ նրանց նկատմամբ ամեն տեսակ բռնության:
բ. Աջակցել տնտեսական‚ քաղաքական‚ քաղաքացիական‚
սոցիալական ու մշակութային կյանքի բոլոր ոլորտներում կանանց
ակտիվ մասնակցությանը իբրև լիիրավ գործընկերներ‚ որոշում կայացնելու
ունակ անձիք‚ առաջնորդներ և շահառուներ:
գ. Ամրապնդել ընտանիքները և ընտանիքի բոլոր
անդամների համար ապահովել անվտանգություն ու դաստիարակություն
սիրո մթնոլորտում:
12. Առանց խտրականության պաշտպանել
բոլոր մարդկանց արժանապատվությունը‚ մարմնական
առողջությունը և հոգևոր բարօրությունը ապահովող բնական ու սոցիալական
միջավայր ունենալու իրավունքները‚ հատուկ ուշադրություն դարձնելով
հիմնաբնակների ու փոքրամասնությունների իրավունքներին:
ա. Բացառել խտրականությունը իր բոլոր դրսևորումներով‚
ինչպիսիք են խտրականությունը ըստ մաշկի գույնի‚ սեռազգայական
կողմնորոշման‚ ռասայական‚ սեռական‚ կրոնական‚ լեզվային‚ ազգային‚
էթնիկական կամ սոցիալական հատկանիշների:
բ. Հաստատել հիմնաբնակ ժողովուրդների սեփական
հոգևոր ակունքներ‚ գիտելիքներ‚ հողեր‚ պաշարներ և կենսագործունեության
ավանդապես կայուն մոդելներ ունենալու իրավունքները:
գ. Հարգել ու աջակցել մեր համակեցությունների
երիտասարդ մարդկանց‚ նրանց հնարավորություն տալով էական դեր
խաղալու կայուն հասարակությունների ձևավորման գործում:
դ. Պահպանել և վերականգնել մշակութային ու
հոգևոր տեսակետից հատուկ նշանակություն ունեցող վայրերը:
IV. ԺՈՂՈՎՐԴԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ‚ ՀՐԱԺԱՐՈՒՄ
ԲՌՆՈՒԹՅՈՒՆԻՑ և ԽԱՂԱՂՈՒԹՅՈՒՆ
13. Բոլոր մակարդակներում ամրապնդել
ժողովրդավարական սահմանակարգերը‚ ապահովել կառավարման հաշվետվություն
ու ՙթափանցելիություն՚‚ ինչպես նաև մասնակցություն որոշումների
կայացմանը և արդարադատության մատչելիություն:
ա. Պաշտպանել յուրաքանչյուր մարդու իրավունքը
ժամանակին ու հստակ տեղեկություն ստանալու շրջակա միջավայրի
հարցերի և բոլոր պլանների ու գործունեության վերաբերյալ‚ որոնք
կարող են վերաբերվել նրան կամ շոշափել նրա շահերը:
բ. Աջակցել տեղական‚ տարածքային և գլոբալ
քաղաքացիական հասարակությանը‚ օժանդակել բոլոր շահագրգռված
անձանց ու կազմակերպությունների լիարժեք մասնակցությանը որոշումներ
կայացնելու գործընթացին:
գ. Պաշտպանել կարծիքների ազատության‚ արտահայտությունների‚
խաղաղ հավաքների‚ միությունների և տարահայացքության իրավունքները:
դ. Սահմանել վարչական և անկախ դատական ընթացակարգերի
հետ առնչության արդյունավետ ու գործուն հնարավորություն‚ ներառյալ
շրջակա միջավայրին հասցված վնասի և այդպիսի վտանգի համար հատուցումն
ու բավարարությունը:
ե. Պետական և մասնավոր բոլոր կառույցներում
արմատախիլ անել կաշառակերությունը:
զ. Ամրապնդել տեղական համակեցությունները‚
նրանց հնարավորություն տալով հոգալու իրենց շրջակա միջավայրի
մասին և սահմանել շրջակա միջավայրի պահպանության պարտականություններ
դրանց առավել արդյունավետ իրագործումը ապահովող ղեկավարման
մակարդակներում:
14. Պաշտոնական կրթահամակարգի և հարատև
ուսուցման մեջ ներգրավել կայուն ապրելակերպի համար անհրաժեշտ
գիտելիքներ‚ արժեքներ և փորձ:
ա. Բոլորին‚ հատկապես երեխաներին և երիտասարդությանը
ապահովել կրթություն ստանալու հնարավորությամբ‚ որը նրանց
թույլ կտա ակտիվորեն աջակցել կայուն զարգացմանը:
բ. Խթանել կայունության ոլորտում կրթության
մեջ արվեստի‚ գրականության‚ ինչպես նաև գիտության ներդրումը:
գ. ՈՒժեղացնել մասսայական տեղեկատվական միջոցների
դերը էկոլոգիական և սոցիալական հիմնախնդիրների մասին իրազեկությունը
ընդլայնելու հարցում:
դ. Գիտակցել կայուն ապրելակերպի համար բարոյական
և հոգևոր կրթության կարևորությունը:
15. Ամենայն շնչավորին վերաբերվել
հարգանքով և կարեքցանքով:
ա. Բացառել դաժանությունը մարդկային հասարակության
մեջ պահվող կենդանիների նկատմամբ և պաշտպանել նրանց տառապանքից:
բ. Պահպանել վայրի կենդանիներին ուժեղ‚ երկարատև
կամ վերացվող տառապանք պատճառող որսի‚ թակարդով բռնելու կամ
ձկնորսության եղանակներից:
գ. Առավելագույնս խուսափել կամ բացառել այն
տեսակների անհատների որսը կամ կորուստը‚ որոնք չէին հանդիսանում
կատարվող գործունեության նպատակը:
16. Ձևավորել հանդուրժողականության‚
բռնությունը բացառող և խաղաղության մշակույթ:
ա. Աջակցել ու խրախուսել բոլոր մարդկանց միջև‚
ներազգային և ազգամիջյան փոխըմբռնումը‚ համերաշխությունն ու
համագործակցությունը:
բ. Կիրառել անողորմ ընդհարումները կանխող
համապարփակ ռազմավարություններ‚ իսկ էկոլոգիական տարաձայնությունների
ու այլ վեճերի կարգավորման և լուծման համար` համագործակցության
եղանակներ:
գ. Ազգային անվտանգության համակարգերը ապառազմականացնել
մինչև պրովոկացիայի հնարավորությունը բացառող մակարդակը և
ռազմական միջոցները վերակողմնորոշել դեպի խաղաղ նպատակները‚
այդ թվում նաև դեպի էկոլոգիական վերականգնում:
դ. Վերացնել միջուկային‚ կենսաբանական‚ քիմիական
և մասսայական ոչնչացման զենքի այլ տեսակները:
ե. ՈՒղեծրային ու կոսմիկական տարածությունը
օգտագործելիս ապահովել շրջակա միջավայրի պաշտպանությունը և
խաղաղությունը:
զ. Գիտակցել‚ որ խաղաղությունը ամբողջականություն
է‚ ստեղծված արդարացի վերաբերմունքով ինքդ քո‚ այլ մարդկանց‚
այլ մշակույթների ու կյանքի‚ Երկրի և մի հսկայական միասնության
նկատմամբ‚ որի մասնիկը մենք հանդիսանում ենք:
ԱՌԱՋԸՆԹԱՑ
Ընդհանուր ճակատագիրը‚ ինչպես երբեք պատմական
անցյալում‚ մեզ կոչ է անում որոնել նոր սկիզբ: Նման բարեփոխում
խոստանում են Երկրի Հրովարտակի սկզբունքները: Այդ հեռանկարին
հասնելու համար մենք պետք է պարտավորվենք կիրառել Երկրի Հրովարտակի
արժեքներն ու գաղափարները և սատարել նրանց:
Դա պահանջում է հոգու և մտածելակերպի փոփոխություններ:
Դա պահանջում է գլոբալ փոխշաղկապվածության և համընդհանուր պատասխանատվության
նորովի գիտակցում: Տեղական‚ ազգային‚ տարածաշրջանային և գլոբալ
մակարդակներում մենք պետք է ստեղծագործաբար զարգացնենք ու կիրառենք
կայուն ապրելակերպի հայացակարգը: Մեր մշակութային բազմազանությունը
անգնահատելի ժառանգություն է‚ և տարբեր մշակույթները կգտնեն
այդ աշխարհայացքի իրացման իրենց ուրույն ուղիները: Մենք պետք
է խորացնենք և ընդլայնենք Երկրի Հրովարտակի կողմից նախաձեռնվող
գլոբալ երկխոսությունը‚ քանի որ դեռևս շատ բան ունենք սովորելու
ճշմարտության ու իմաստության համատեղ որոնումների ընթացքում:
Հաճախ կարևոր արժեքների միջև ծագում է լարվածություն:
Դա կարող է բարդացնել ընտրությունը: Այնուամենայնիվ մենք պետք
է ուղիներ գտնենք ներդաշնակելու բազմազանությունը եզակիության
հետ‚ ազատության օգտագործումը հասարակական բարօրության հետ‚
կարճաժամկետ խնդիրները երկարաժամկետ նպատակների հետ: Յուրաքանչյուր
անհատ‚ ընտանիք‚ կազմակերպություն և համայնք պետք է կենսականորեն
կարևոր դեր խաղա: Արվեստը‚ գիտությունը‚ կրոնը‚ կրթահամակարգերը‚
մասսայական հաղորդագրության միջոցները‚ գործարար շրջանները‚
ոչ կառավարական կազմակերպությունները և կառավարությունները –
սրանք բոլորը կոչված են առաջարկելու ստեղծարար ղեկավարում: Կառավարության‚
քաղաքացիական հասարակության և գործարար շրջանների համագործակցությունը
էական է արդյունավետ ղեկավարման համար:
Կայուն համաշխարհային համակեցություն կառուցելու
նպատակով աշխարհի ազգերը պետք է վերահաստատեն իրենց պարտավորությունները
ՄԱԿ-ի հանդեպ‚ կատարեն իրենց պարտավորությունները գոյություն
ունեցող միջազգային համաձայնագրերի սահմաններում և սատարեն Երկրի
Հրո-վարտակի սկզբունքների իրագործմանը շրջակա միջավայրի ու զարգացման
ոլորտում պարտադիր միջազգային իրավական մեխանիզմների միջոցով:
Թո’ղ մերը լինի այն ժամանակը‚ որը կհիշվի իբրև
կյանքի նկատմամբ հարգանքի վերականգնման‚ կայունության հասնելու
վճռականության‚ հանուն արդարության ու խաղաղության պայքարի խթանման
և կյանքի ցնծալի հաղթանակի ժամանակաշրջան: |